Plugins, czyli wirtualne wtyczki!

0

Wirtualne wtyczki, inaczej plug-in’y to nic innego jak różnego rodzaju instrumenty, efekty itp., dostępne w formie oprogramowania, które wykorzystujemy w naszych DAW’ach Jak się w nich odnaleźć? Zapraszamy do artykułu…

Oprogramowanie coraz lepiej odtwarza brzmienia starych urządzeń. Ba… Bardzo często jest praktycznie nie do odróżnienia, bądź wypada lepiej w produkcji muzyki dzięki swojej powtarzalności i dostępności, o cenie nie wspominając.

Zaprawieni w bojach producenci muzyczni nie mają problemu, żeby się w nich odnaleźć, jednak osoby zaczynające z nimi przygodę mogą mieć problem w ich ogarnięciu ze względu na coraz większą ilość producentów, którzy je wypuszczają na rynek i dedykują różnym programom DAW.

Dziś zapraszamy Was do krótkiej lektury, która pomoże Wam nieco tę wiedzę usystematyzować i sklasyfikować ich podział.

Syntezatory

Chociaż wszystkie instrumenty wirtualne są cyfrowe, to istnieje wśród nich duża grupa, która emuluje klasyczne analogowe konstrukcje: analogowe basy, pady czy leady sprawdzają się w każdym gatunku muzycznym.

Obok emulacji 1:1, czyli pluginów naśladujących konkretne produkty, producenci programują twórcze rozwinięcia analogowych syntezatorów, dodając do nich nowe funkcje, które nie byłyby łatwe albo w ogóle możliwe do zrealizowania tradycyjnymi metodami: są to rozbudowane krosownice modulacyjne, efekty, sekwencery czy możliwość importu sampli.

Oprócz instrumentów emulujących konstrukcje analogowe są też takie, które naśladują istniejące cyfrowe syntezatory lub stanowią całkowicie nowe autorskie konstrukcje.

Pomimo że struktura syntezatora opiera się na stabilnych podstawach (oscylator, filtr, obwiednia itd.), to środowisko wirtualne daje do ręki wielką swobodę w twórczym rozwijaniu tej podstawowej koncepcji. Oscylatory można zastąpić samplami, filtr może zawierać wiele różnych modeli i rodzajów, może też być zwielokrotniony, modulacja może zaś stanowić niemal oddzielny instrument dzięki ogromnym możliwościom komutacji sygnałów.

Do modulacji mogą służyć też sekwencery krokowe, wielostopniowe i synchronizowane obwiednie czy całkiem nowe kontrolery sterowane przez MIDI. Należy pamiętać o innych typach syntezy jak FM, wavetable czy synteza addytywna. Po dodaniu całej gamy efektów otrzymujemy instrument idący o wiele dalej niż klasyczny syntezator analogowy.

Syntezatorem modularnym jest np. Softube Modular.

„Analogowy” w swej genezie, lecz o nieograniczonych możliwościach. Został stworzony przy współpracy twórcy standardu Eurorack (firma Doepfer) oraz producentów niezwykle ciekawych modułów (np. Intellijel). Modular pozwala zakosztować klasycznej syntezy modularnej za ułamek ceny.

Keys/Strings

Ogromna grupa instrumentów wirtualnych nastawiona jest na wierne odtworzenie klasycznych instrumentów. Przykładem niech będzie JJP Strings & Keys. Z jednej strony to fortepiany, pianina i instrumenty smyczkowe, czyli instrumenty oparte o ideę samplera, z drugiej strony to wirtualne wersje klasycznych stringmaszyn niezwykle popularnych w latach siedemdziesiątych, które z kolei miały emulować orkiestrowe sekcje smyczkowe.

Samplery

Gdy samplery pojawiły się na rynku na początku lat osiemdziesiątych, na zawsze zmieniły obraz współczesnej muzyki. Najpierw jedynie w formie sprzętowej, teraz głównie w komputerze.

Propellerhead NN-19 Sampler

Samplery mogą występować w postaci klasycznej, czyli instrumentów opartych tylko na próbkach, bądź w hybrydowej, będąc częścią większego i bardziej skomplikowanego instrumentu. Obecnie coraz częściej służą do odtwarzania i obróbki gotowych bibliotek i importowanych próbek, a samplowanie realizowane jest w aplikacji DAW i tam podlega wstępnej obróbce.

Perkusja

Perkusja z komputera to niemal oddzielna gałąź przemysłu muzycznego. Wywodzi się od prostych bębnów elektronicznych, które pojawiły się na początku lat siedemdziesiątych wraz z pierwszymi syntezatorami.

Z czasem przekształciła się w bardzo rozbudowane maszyny, których rozwój poszedł w dwóch podstawowych kierunkach: emulacji „żywego” perkusisty grającego na prawdziwych bębnach akustycznych oraz całkiem elektronicznej i syntetycznej perkusji.

Poniższe video, przygotowane przez chyba jeden z najpopularniejszy sklep z wtyczkami pokaże Wam kilka opcji do wyboru:

Efekty

Jednym z bardziej popularnych efektów jest EQ, który służy do kontroli głośności poszczególnych pasm częstotliwości. Obok kompresorów, EQ jest najczęściej używanym narzędziem w studiu i podczas koncertów. Z drugiej strony są inżynierowie studyjni, którzy uważają, że korektor jest im niepotrzebny, bo odpowiednie brzmienie uzyskują poprzez dobór odpowiedniego instrumentu, mikrofonu i umiejscowienia go względem nagrywanego instrumentu oraz preampu mikrofonowego.

Korekty służą do korekcji barwy ścieżki i do znalezienia miejsca w miksie na wszystkie instrumenty wykorzystane w danym utworze. Najpopularniejsze to: korektor graficzny i korektor parametryczny.

W studiach nagrań, postprodukcji dźwięku, przy realizacji koncertów, w torze emisyjnym telewizji czy też radia niezbędne są procesory dynamiki, wśród których można spotkać kompresory, limitery, bramki szumów i ekspandery.

Ale chyba najpopularniejszym i najczęściej używanym typem efektu jest Delay. Może pracować jako tradycyjne echo, jako specyficzny pogłos, chorus czy phaser. Często stosowany jest zamiast klasycznego pogłosu, ponieważ daje wrażenie przestrzeni, a nie „bałagani” miksu. To obowiązkowe wyposażenie każdej aplikacji DAW, często w kilku różnych formach.

Prostym i skutecznym delayem jest Softube Tube Delay.

Jest on jednak nietypowy, bowiem poprzez umieszczenie wirtualnej lampy w obwodzie linii opóźniającej pozwala uzyskać ciemniejsze i bardziej „niegrzeczne” brzmienie. Może zostać przesterowany, co znakomicie sprawdzi się w niemal każdym gatunku muzyki. Dodatkowo kontrola w postaci pasywnego EQ pomaga w miksowaniu.

Efekty modulacyjne

Szeroką gamę efektów stanowią efekty modulacyjne, takie jak chorus, tremolo, flanger, phaser czy envelope follower. Procesory te służą do najróżniejszych celów, ale głównie chodzi o dodatkowe zaznaczenie brzmienia i jego wzbogacenie w miksie.

Rozwój technologii cyfrowej spowodował gwałtowny rozwój wszelkich upiększaczy, a co za tym idzie, coraz trudniej trafić na klasyczną formę danego efektu. Chorus łączy się doublerem, tremolo z envelope followerem itd., co daje niespodziewane
i nietypowe nowe brzmienia.

Parą klasycznych efektów jest Softube Fix Flanger i Fix Doubler.

Inspiracją dla nich były sprzętowe procesory stworzone w roku 1979 przez Paula Wolffa. Dają bardzo szerokie możliwości od klasycznego chorusa, poprzez bardzo realistyczny doubler po nieco zapomniany efekt flanger. Szczególnie warta polecenia jest funkcja Auto Double, która umożliwia uzyskanie bardzo realistycznego efektu zdublowania dźwięku.

Multiefekty

Multiefekty stanowią połączenie efektów przestrzennych (np. pogłos) z modulacyjnymi (np. chorus) i innymi (delay, distortion itd.). Ich siłą może być nie tylko to, że oferują wiele efektów w jednym „opakowaniu”, ale interesujący sposób ich wzajemnego łączenia i wynikających z tego interakcji. To także ogromne pole do popisu dla twórców presetów, czyli gotowych ustawień.

Efekty gitarowe

Rosnąca jakość, łatwość obsługi i wprost nieograniczone możliwości kreacji spowodowały, że efektów gitarowych używa się coraz częściej przy nagraniach i miksie, a także podczas występów na żywo. Zbudowane są zazwyczaj z wielu efektów naśladujących popularne kostki gitarowe, choć coraz częściej wyposażone też w całkiem nowe i niespotykane w sprzęcie pomysły.

Niech za przykład posłuży tutaj IK Multimedia AmpliTube:

Pomiarowe

Podczas miksu czy masteringu inżynier dźwięku nie rozstaje się z pewnymi narzędziami. Oprócz tych, które służą do kreacji brzmienia, istnieją również narzędzia umożliwiające trzymanie materiału audio w ryzach od strony czysto technicznej, która notabene wpływa niezmiernie na ostateczne brzmienie. Szczególnie ważną rolę odgrywają przy masteringu, gdy chcemy osiągnąć odpowiedni poziom wymaganej głośności, balans częstotliwościowy oraz zgodność fazową.

Najczęściej wykorzystywane narzędzia to: miernik PPM (Peak Program Meter) – służy do mierzenia szczytów, miernik RMS (Root Main Square) – pomiar poziomu średniego nagrania, miernik korelacji fazy – pokazuje zgodność fazową, RTA – (Real Time Analyzer) – analizator spectrum przebiegu częstotliwości, Miernik LUFS – miernik średniej głośności materiału audio w określonym czasie.

I na początek to tyle… Albo aż tyle… 🙂

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here